کتاب «ضوابط و اختیارات نظام ولایت فقیه در عرصه خصوصی و عمومی» اثری تخصصی در حوزه فقه سیاسی و حقوق اساسی نظام جمهوری اسلامی ایران است. این کتاب به تبیین مبانی، حدود و ثغور اختیارات ولیفقیه در دو عرصه خصوصی (امور شخصی شهروندان) و عمومی (حکومت و سیاست کلان) میپردازد. اثر حاضر با تمرکز بر نظریه ولایت فقیه، به بررسی مهمترین سؤالها و چالشهای نظری و عملی این نهاد در تعامل با حقوق فردی و اقتدارات حکومتی میپردازد.
این کتاب در سه بخش اصلی تنظیم شده است: نخست، مبانی نظری و فقهی ولایت فقیه و ادله اثبات آن؛ دوم، ضوابط و محدودیتهای اختیارات ولیفقیه در عرصه عمومی و اداره جامعه؛ و سوم، حدود دخالت ولیفقیه در عرصه خصوصی و آزادیهای فردی. نویسنده با استناد به منابع فقهی، قانون اساسی و دیدگاههای علمای مختلف، به تحلیل مواردی مانند حق حاکم در تدبیر مصالح عامه، قاعده لاضرر، احکام حکومتی، و نیز مرزهای حریم خصوصی در پرتو نظارت ولی امر میپردازد. چارچوب تحلیل، نشاندهنده تقابل و تعامل میان «مصلحت نظام» و «حقوق و آزادیهای شناختهشده» است.
این اثر بهعنوان یک منبع پژوهشی در حوزه حقوق اساسی و فقه سیاسی، بیشتر برای پژوهشگران، دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشتههای حقوق، فقه و علوم سیاسی و نیز طلاب سطوح عالی حوزوی قابل استفاده است. کتاب با ارائهای نظاممند از ادله و استدلالهای فقهی، در عین پرهیز از موضعگیریهای صرفاً شعاری، کوشیده است تا گامی در جهت تدقیق مباحث نظری ولایت فقیه بردارد.