کتاب «بررسی حکم فقهی فریب و ارتباط آن با موضوعات مشابه» اثری تخصصی در حوزه فقه اسلامی است که به تحلیل دقیق یکی از مفاهیم مهم و پیچیده فقهی، یعنی «فریب» (غرر) میپردازد. این کتاب با رویکردی تحلیلیتطبیقی، به واکاوی ابعاد حکم فریب در فقه امامیه و همچنین مقایسه و ارتباط آن با نهادهای حقوقی و فقهی مشابه همچون تدلیس، خیار غبن و غش میپردازد. این اثر بهویژه برای پژوهندگان حقوق خصوصی اسلامی و فقه معاملات، منبعی سودمند محسوب میشود.
در این کتاب، نویسنده با روشی استدلالی و با استناد به منابع متقن فقهی و اصولی، مفهوم فریب را از منظر فقه امامیه تعریف و حدود و ثغور آن را مشخص میکند. محتوای اصلی، حول بررسی شرایط تحقق فریب، ارکان آن و آثار حکمی مترتب بر آن در عقد معاوضی (همچون بیع) شکل گرفته است. سپس، نویسنده با دقت به تمایزگذاری میان فریب و نهادهای مشابه مانند تدلیس (فعالیت مثبت برای فریب) و غبن (ضرر ناشی از عدم تعادل ارزشها) میپردازد و وجوه افتراق و اشتراک آنها را در منابع فقهی و نیز قانون مدنی ایران تبیین میکند. این بررسی تطبیقی، خواننده را به درکی دقیقتر از مرزهای مفهومی این نهادها و دقایق استنباط احکام در مسائل مرتبط با معاملات میرساند.
«بررسی حکم فقهی فریب» بهعنوان یک پژوهش منسجم در حوزه فقه کاربردی و حقوق قراردادها، جایگاه قابلتوجهی در ادبیات تخصصی این عرصه دارد. نقطه قوت اصلی کتاب، ارائه تحلیلهای تفصیلی و منظم با ارجاع گسترده به متون فقهی کلاسیک و نیز توجه به آرای فقهای معاصر است. این اثر بیشتر یک متن پژوهشی و دانشگاهی محسوب میشود؛ بنابراین، مخاطب هدف آن را دانشجویان و پژوهشگران مقاطع تحصیلات تکمیلی در رشتههای فقه و حقوق اسلامی، حقوق خصوصی و همچنین طلاب سطوح عالی حوزههای علمیه تشکیل میدهند. مطالعه این کتاب به کسانی که در پی تحقیق درباره ضمانت اجرای اخلاقی و حقوقی رفتار صادقانه در معاملات و قلمرو شروط فسخ قراردادها هستند، توصیه میشود.
