کتاب «سازمانهای بینالمللی از نگاه فقه با تأکید بر قواعد فقهی» اثری تخصصی است که کوشیده با رویکردی میانرشتهای، نسبت میان قواعد فقه اسلامی و نهادهای بینالمللی معاصر را تبیین کند. این کتاب ازآنرو حائز اهمیت است که به یکی از چالشهای اساسی جهان اسلام یعنی چگونگی تعامل با سازمانهای بینالمللی با حفظ مبانی دینی میپردازد و تلاش دارد از ظرفیت قواعد فقهی برای حل مسائل نوپدید در این عرصه بهره گیرد.
محتوای کتاب با این پیشفرض اساسی شکل گرفته که حضور منفعلانه یا کنارهگیری کشورهای اسلامی از سازمانهای بینالمللی، نهتنها منافع ملی آنان را به خطر میاندازد، بلکه فرصتهای مهمی را برای دفاع از حقوق مسلمانان در سطح جهانی از بین میبرد. نویسنده برای ارائه یک الگوی کارآمد، ابتدا به تبیین چارچوب حقوقی حاکم بر سازمانهای بینالمللی میپردازد و سپس این چارچوبها را با مستندات و مبانی دینی تطبیق میدهد. هسته اصلی کتاب را استخراج و صورتبندی مجموعهای از قواعد فقه سیاسی تشکیل میدهد که میتوانند بهعنوان پاسخی فقهی به مسائل و چالشهای ناشی از تعامل با این نهادها عمل کنند. از جمله این قواعد میتوان به قاعده «نفی سبیل» اشاره کرد که هرگونه سلطهپذیری در برابر کافران را نفی میکند، یا قاعده «تألیف قلوب» که بر ضرورت جلب حمایت کشورها و سازمانهای بینالمللی از طریق تعامل مثبت تأکید دارد.
این کتاب بهعنوان منبعی راهبردی و کاربردی برای طیف خاصی از مخاطبان از جمله پژوهشگران فقه سیاسی، دانشجویان و اساتید حقوق بینالملل، علوم سیاسی و نیز سیاستگذاران و کارگزاران حوزه روابط خارجی کشورهای اسلامی طراحی شده است. ویژگی برجسته اثر در این است که فقه را از حوزه انتزاعی و نظری صرف خارج کرده و به متن تصمیمسازیهای کلان بینالمللی وارد میسازد و ازاینرو میتواند الگویی برای کنشگری فعال و هوشمندانه جهان اسلام در عرصه دیپلماسی عمومی و رسمی ارائه دهد.
