کتاب «دروس موجز فی القواعد الفقهیة»، از آثار ماندگار و تأثیرگذار در حوزه فقه استدلالی و آموزش قواعد فقه به شمار میرود. این اثر، به مثابه منظومهای علمی و منسجم، جایگاهی ویژه در تبیین، تدوین و تقریر اصول کلّی حاکم بر استنباط احکام شرعی فرعی دارد. ساختار کتاب به گونهای طراحی شده که با بیانی موجز و در عین حال عمیق، خواننده را با بنیادیترین قواعدی آشنا میسازد که همچون کلیدهایی برای گشودن قفل مسائل فقهی عمل میکنند. تمرکز اصلی مؤلف بر ارائه چارچوبی منطقی و نظاممند از اصولی است که فقیه در فرآیند استخراج حکم به آنها مراجعه میکند و از این رو، اثر حاضر نه صرفاً یک گردآوری، که مشتمل بر تحلیلهای دقیق و نگاهی اجتهادی است.
محتوا و روش این کتاب، آن را به متنی درسی و مرجعی پژوهشی برای طلاب سطوح عالی و پژوهشگران رشتههای فقه و اصول بدل ساخته است. کتاب با گزینش قواعدی اساسی چون قاعده «لا ضرر»، «اِعمالِ اَولوی»، «تجاوز و فراغ» و «ید» آغاز شده و به شرح مبانی، ادلّه، محدوده شمول و تطبیقات فقهی هر یک میپردازد. رویکرد نویسنده در این تقریر، ترکیبی است از اتکا بر میراث غنی فقه امامی و نیز دقت نظرهای اصولی نوین، که به اثر غنایی دوچندان بخشیده است. این جامعیت و ژرفنگری، موجب شده تا «دروس موجز» حتی پس از گذشت دههها، کماکان در کانون توجه حلقات علمی حوزههای علمیه قرار داشته باشد و به عنوان یک متن پایه برای دروس قواعد فقه تدریس شود.
ارزش و اعتبار این اثر را میتوان در تأثیری که بر آثار پس از خود گذاشته و نیز در میزان ارجاعات علمی به آن جستجو کرد. این کتاب بهمثابه سنگ بنایی درخور اعتنا، زمینهساز خلق آثاری تفصیلیتر و تحلیلیتر در این عرصه شده و بسیاری از شرحها، حاشیهنویسیها و پژوهشهای متأخر در حوزه قواعد فقه، مرهون بینش و ساختاری است که نویسنده در این اثر پیریزی نموده است. «دروس موجز فی القواعد الفقهیه» با پرهیز از اطاله کلام و ارائه عصارهای کاربردی از دانش فقه، گنجینهای ضروری برای هر محققی است که قصد عبور از ظواهر فقه به سوی دلایل و مبانی عمیقتر آن را دارد.
