کتاب «تفسیر مفتاح الخزائن» اثری است متمایز در میان تفاسیر شیعی. این کتاب نتیجهٔ پاسخی عالمانه به درخواستی خاص برای فهم آیاتی است که بهعنوان مبنای استخاره به کار میرفتهاند. جلد اول این تفسیر از آغاز قرآن کریم تا پایان سورهٔ کهف را پوشش میدهد و جلد دوم آن شامل تفسیر سورهٔ مریم تا انتهای قرآن است. آنچه این اثر را از بسیاری از تفاسیر همعصر خود جدا میسازد، رویکرد ویژهٔ نویسنده به آیات قرآن بر مبنای مشرب عرفان نظری و حکمت متعالیه است. این کتاب برای جامعهٔ دانشگاهی و حوزوی، بهویژه پژوهشگران حوزهٔ تفاسیر عرفانی قرآن، منبعی ارزشمند و قابل تأمل به شمار میآید.
محتوای کتاب «تفسیر مفتاح الخزائن» صرفاً ترجمه یا شرح لغوی آیات نیست، بلکه تلاشی عمیق برای گشودن دریچهای نو به معانی باطنی قرآن از رهگذر تأویل است. نویسنده با بهرهگیری از مبانی حکمت متعالیه و عرفان نظری، بهویژه اندیشههای ملاصدرا که خود در آثار دیگری همچون «شرح المشاعر» به تبیین آنها پرداخته، به سراغ آیات رفته است. نویسنده این تفسیر را در پاسخ به درخواستی برای توضیح آیات مرتبط با استخاره، مطابق با قرآنی خاص در اختیار درخواستکننده، به نگارش درآورده است. به این ترتیب، اثر پیش رو نه یک تفسیر ترتیبی رایج، بلکه نگاهی گزینشی و عمیق به بخشهایی از قرآن است که در آنها، مسائل پیچیدهٔ فلسفی و عرفانی همچون اصالت وجود، وحدت وجود و مراتب هستی در قالب تفسیر آیات تبیین شدهاند.
اهمیت «تفسیر مفتاح الخزائن» در تاریخ تفسیرنگاری شیعی از آن روست که نمایندهٔ جریان پویای تفسیر عرفانی-فلسفی در مکتب اصفهان پس از صدرالمتألهین به شمار میرود. این اثر در کنار تفاسیر برجستهٔ دیگری از شاگردان مکتب فلسفی اصفهان، چون آثار ملاعلی نوری، نشاندهندهٔ تداوم سنت حکمی در فهم قرآن کریم است. این کتاب در میان اهل فن و پژوهشگران حوزهٔ فلسفه و عرفان اسلامی، بهعنوان متنی معتبر و عمیق مورد توجه قرار گرفته است. نثر فاخر و ساختار منسجم کتاب، آن را به منبعی ایدهآل برای دانشجویان و محققان دکتری فلسفه و عرفان نظری و نیز طالبان سطوح عالی تفسیر و تأویل قرآن تبدیل کرده است.
