کتاب «درآمدی بر لغتشناسی»، اثری آموزشی در زمینه مبانی و روشهای لغتشناسی عربی است که با هدف ارائه دانشی نظاممند و کاربردی برای دانشپژوهان این حوزه منتشر شده است. نویسندگان بخشهای مختلف اثر، جمعی از استادان و پژوهشگران این حوزهاند که هر یک بر اساس تخصص علمی خود در تدوین مباحث مشارکت داشتهاند. ساختار کتاب شامل مقدمه و دو بخش است که هر بخش از چندین درس تشکیل شده و در پایان هر درس پرسشهایی برای تثبیت و ارزیابی مطالب آمده است.
کتاب در مباحث مقدماتی به تعریف، موضوع، غایت، ضرورت، تاریخچه و منابع علم لغت میپردازد و جایگاه لغتشناسی را در منظومه علوم زبانی و اسلامی تبیین میکند. در بخش نخست، سیر شکلگیری و تطور معاجم عربی بررسی شده و سپس مهمترین معاجم که نقش محوری در تاریخ لغتنگاری داشتهاند معرفی میشود؛ از جمله العین، تهذیب اللغة، الصحاح، لسان العرب، القاموس المحیط، تاج العروس، مقاییس اللغة، المنجد، المعجم الوسیط، معجم الفروق اللغویة، مفردات الفاظ القرآن و مجمع البحرین و مطلع النیرین. موضوعاتی مانند روش مدخلیابی، شیوه تشخیص ماده واژگان و معیارهای تدوین معاجم نیز به صورت آموزشی مطرح شده است. بخش دوم کتاب با رویکرد عملی تنظیم شده و چهار گام اصلی در کار با معاجم را توضیح میدهد؛ از ارتباط لغت با صرف و نحو، تا معناشناسی اولیه، تعمق در لایههای معنایی واژگان و در نهایت اجرای پژوهش عملی.
این کتاب از جهت ترکیب مباحث نظری و مهارتمحور، اثری مفید و قابل توجه برای طلاب، دانشجویان زبان عربی و پژوهشگران مطالعات قرآنی و حدیثی است. ارائه ساختارمند مباحث، آموزش روش استفاده صحیح از معاجم و پرداختن به تاریخچه و مبانی لغتشناسی، این اثر را به منبعی کارآمد برای فهم دقیق متون اصیل عربی تبدیل کرده است. همچنین طرح پرسشها در پایان دروس و توجه به رویکرد تطبیقی و تمرینی، این کتاب را برای کسانی که قصد دارند دانش لغتشناسی را به شکل عملی در پژوهشهای زبانی و متنی به کار گیرند، مناسب و سودمند میسازد.
