کتاب «دولت تعادلبخش: و کارآمدی نظام سیاسی در آرای خواجه نصیرالدین طوسی» در حوزه فلسفه سیاسی اسلامی، و با تمرکز بر آرای خواجه نصیرالدین طوسی، به بازخوانی یکی از الگوهای مهم دولت در سنت اندیشه اسلامی میپردازد. کتاب میکوشد نشان دهد چگونه مفهوم «دولت تعادلبخش» میتواند مبنایی نظری برای تحلیل و ارتقای کارآمدی نظامهای سیاسی معاصر، بهویژه نظام جمهوری اسلامی ایران، فراهم آورد.
محور اصلی کتاب، تبیین مفهوم تعادل در ساختار و زیرساخت دولت و نقش آن در تحقق نظم، امنیت، عدالت و پایداری سیاسی است. نویسنده با اتکا به مبانی کلامی و فلسفی خواجه نصیرالدین طوسی، دولت تعادلبخش را دولتی معرفی میکند که بر دو پایه عدالت مدنی و محبت مدنی استوار است؛ اولی تامینکننده نظم بیرونی پایدار و دومی ضامن نظم درونی و معنوی جامعه. اثر حاضر، ضمن تبیین نظریه دولت متعادل در اندیشه طوسی، نقشهای تعادلبخشی دولت را در سطوح ساختاری، زیرساختی و راهبری نظام سیاسی بررسی کرده و راهکارهایی برای کارآمدسازی این سطوح ارائه میدهد.
اهمیت این کتاب در آن است که میان سنت فلسفه سیاسی اسلامی و مسائل عینی حکمرانی معاصر پیوند برقرار میکند و امکان ارزیابی و آسیبشناسی کارآمدی دولتهای جمهوری اسلامی ایران را در چارچوب یک نظریه بومی فراهم میسازد. اثر حاضر میتواند برای پژوهشگران اندیشه سیاسی اسلامی، دانشجویان علوم سیاسی و سیاستگذاران علاقهمند به الگوهای بومی حکمرانی، منبعی قابل تامل باشد و افقهای تازهای در بحث کارآمدسازی نظام سیاسی بر اساس مفاهیم عدالت، تعادل و سعادت انسانی بگشاید.