کتاب «منابع فقه شیعه: جلد بیستوپنجم (نکاح ۱)» ترجمه فارسیِ مجموعه گرانسنگ «جامع احادیث الشیعه» است که با نظارت مستقیمِ آیتالله العظمی بروجردی، تدوین شده است. هدف از تالیف کتاب، ایجاد پیوندی وثیق میان نصوص روایی و استنباطهای فقهی با رویکردی انتقادی به ساختارهای پیشین بوده است. نویسنده که سالیان متمادی زعامت حوزههای علمیه را بر عهده داشت، با همراهی گروهی از ورزیدهترین شاگردان خود، این مجموعه را برای رفع کاستیهای «وسائل الشیعه» و سامانبخشی به احادیث فقهی شیعه آغاز کرد. این جلد خاص که به مبحث نکاح اختصاص یافته، در برگیرنده احادیث ناظر بر احکام اولیه، مقدمات ازدواج و سنخشناسی روایات مربوط به روابط زوجیت است.
تمرکز اصلی کتاب بر تبویب دقیق روایات مربوط به کتاب نکاح است که بر اساس نظم منطقیِ حاکم بر ابواب فقهی چیده شدهاند. نویسنده در این بخش، به جمعآوری روایاتی پرداخته که زیربنای حقوق خانواده در فقه امامیه را تشکیل میدهند؛ از جمله احادیث مربوط به تشویق به ازدواج، معیارهای انتخاب همسر، و آداب شرعی عقد که با رعایت امانت در ترجمه و انتقال مفاهیم فنی ارائه شدهاند. یکی از مسائل کلیدی که در این متن بررسی میشود، واکاوی احادیثی است که در نگاه نخست متعارض به نظر میرسند، اما نویسنده با روششناسی خاص خود یعنی «عرضه روایات بر قرآن» و «سنجش با سیره قدما»، به حل این تضادها کمک کرده است. ساختار این کتاب به گونهای طراحی شده که پژوهشگر را از مراجعه به کتب متعدد حدیثی بینیاز میسازد؛ چرا که نویسنده در ذیل هر باب، احادیث مرتبط را از جوامع حدیثی متقدم و متاخر گردآوری کرده و نکات رجالی و سندیِ حائز اهمیت را نیز در نظر داشته است. این شیوه نگارش، خواننده را با فرآیند دشوارِ رسیدن از روایت به فتوا آشنا کرده و لایههای پنهانِ اعتبارسنجی نصوص را آشکار میسازد.
این کتاب به دلیل سبک خاص در دستهبندی روایات و پرهیز از تکرار ملالآور، به عنوان جایگزینی مدرن و منقح برای مجموعههای سنتی شناخته میشود. منتقدان و اساتید برجسته حوزه، این ترجمه را به خاطر وفاداری به متن عربی و در عین حال استفاده از ادبیات فقهیِ دقیق ستودهاند. مخاطبان هدف این کتاب، مجتهدان، پژوهشگران حقوق تطبیقی و محققان علوم حدیث هستند.
