کتاب «نظام سیاسی در اسلام» اثری علمی-پژوهشی است که به بررسی مبانی، ساختارها و اصول نظام سیاسی در اسلام از دیدگاه متون و آموزههای اسلامی میپردازد. موضوع اصلی اثر، تبیین رابطه دین و سیاست، تحلیل مشروعیت حاکمیت و تبیین ساختار دولت در چارچوب آموزههای اسلامی است و برای خوانندگانی که به فهم نظام سیاسی اسلام و مبانی نظری آن علاقهمند هستند، اثر قابل توجهی به شمار میرود.
نویسنده نظام سیاسی در اسلام را در سه بخش عمده تنظیم کرده است: نخست اسلام و حکومت که شامل تحلیل نقش دین در امور سیاسی، نسبت اسلام با سیاست و نقد دیدگاههای نفیکننده ارتباط اسلام با سیاست است؛ دوم مشروعیت حاکمیت و حکومت که مفاهیمی مانند حاکمیت و ولایت خداوند، ولایت پیامبران و امامان در عصر حضور و ولایت فقیهان در عصر غیبت را بررسی میکند؛ و سوم ساختار دولت و حکومت که به ارکان دولت، چگونگی تحقق ولایت، قلمرو ولایت و قوای حکومت میپردازد. این ساختار، خواننده را در درک سلسلهمراتب نظری و عملی نظام سیاسی اسلام همراه میسازد و نشان میدهد چگونه آموزهّهای دینی میتوانند مبنای شکلگیری حکومت و دولت در اسلام باشند.
اثر حاضر تلاش کرده است مفاهیم کلیدی نظریهپردازی سیاسی اسلامی را بهطور نظاممند بازنمایی کند و برای مخاطبان دانشگاهی، پژوهشگران و علاقهمندان به مبانی حکومت اسلامی قابل استفاده باشد. ساختار فصلبندی و توجه به موضوعات اصلی مانند مشروعیت و ارکان حکومت از لحاظ علمی قابلتوجه است، اگرچه با توجه به زمینه تخصصی موضوع، مخاطب آن عمدتاً کسانی هستند که با ادبیات علوم سیاسی و معارف اسلامی آشنایی اولیه دارند. اهمیت کتاب در تبیین دیدگاههای اسلامی درباره حکومت و مقایسه آنها با دیگر نظامهای سیاسی نیز میتواند نقطه قوتی برای پژوهشهای بیشتر در این حوزه باشد.
