کتاب «ادبیات پایداری: تعاریف، گونهها و گستره» یک اثر پژوهشی است که با هدف پاسخ به پرسشهای بنیادین درباره چیستی، محدوده و مرزهای ادبیات پایداری تدوین شده و تلاش دارد تعریف مشخصی از ادبیات پایداری ارائه دهد؛ موضوعی که پیش از این در ادبیات انقلاب اسلامی و دفاع مقدس به صورت پراکنده مطرح بوده است، اما یک چارچوب نظری واحد نداشته است. این کتاب در چند فصل موضوعات کلیدی مانند تعاریف مختلف، گونهها و گسترههای ارتباطی این ادبیات را بررسی میکند و در فضای ادبی ایران جایگاهی جدید برای تحلیل متون ادبی پدید میآورد.
نویسنده به تحلیل ساختار مفهومی ادبیات پایداری میپردازد و نشان میدهد که این نوع ادبیات صرفاً محدود به آثار حماسی یا دفاع مقدس نیست، بلکه در گسترهای وسیعتر در گونههای متنوع ادبی مانند شعر، داستان، نمایش، ادبیات عرفانی، ادعیه و ادبیات غنایی نیز مصادیق پایداری قابل شناسایی است. نویسنده تأکید میکند که پایداری در ادبیات ممکن است هویت درونی داشته باشد؛ برای مثال در ادبیات عرفانی و تعلیمی که بیانگر کشمکش انسان با نفس و تعالی است، یا بهشکل بیرونی مقاومت در برابر نیروهای متجاوز و ظلم مورد توجه قرار گیرد. این رویکرد کمک میکند تا دامنه کنشهای ادبی و معنایی پایداری از منظر تاریخی و فرهنگی گستردهتر دیده شود و مرز میان اصطلاحات نزدیک مثل ادبیات دفاع مقدس، ادبیات انقلاب، ادبیات جنگ و ادبیات سیاسی روشنتر شود.
این کتاب از منظر علمی و پژوهشی اهمیت قابل توجهی دارد، زیرا نخستین تلاشی است که بهصورت نظری و جامع به مقوله ادبیات پایداری میپردازد و شاخصهها، گونهها و قلمروهای آن را در ادبیات ایران و به تبع آن در عرصۀ ادبیات مقاومتی روشن میکند. این اثر برای پژوهشگران ادبیات معاصر، بهویژه کسانی که به موضوعات مقاومت، فرهنگ پایداری و نقش ادبیات در تحولات اجتماعی و سیاسی علاقهمند هستند، منبعی مفصل و قابل ارجاع خواهد بود. همچنین طرح مباحثی چون تعاریف متنوع و نقد آنها، ارائه تعریف مختار نویسنده و بررسی ساحتهای مختلف ادبیات پایداری، این کتاب را به مرجع مناسبی برای تحلیل آثار ادبی با موضوع پایداری و مقاومت تبدیل کرده است.
