کتاب «مطالعه تطبیقی خشونت در انقلابهای فرانسه، شوروی، چین و ایران» اثری پژوهشی در حوزه تاریخ سیاسی معاصر است که به یکی از مهمترین و کمتر بررسیشدهترین ابعاد انقلابها، یعنی مسئله خشونت، میپردازد. نویسنده با تکیه بر رویکرد تطبیقی و استفاده از بیش از 300 منبع مکتوب فارسی و غیرفارسی، کوشیده است خلأ جدی پژوهشهای مستقل درباره خشونت در انقلابها را جبران کند و تصویری مستند و تحلیلی از چهار انقلاب بزرگ و تأثیرگذار جهان ارائه دهد.
کتاب با تمرکز جدی بر خشونت، چهار انقلاب فرانسه، شوروی، چین و ایران را در چارچوبی مقایسهای بررسی میکند. اثر در پنج فصل سامان یافته است؛ فصل نخست به کلیات نظری، مفهومشناسی خشونت، پیوند آن با اهداف انقلابها و بررسی خشونت از منظر قرآن، حدیث و سیره امام علی(ع) اختصاص دارد. فصل دوم انقلاب اسلامی ایران را با عنوان «قربانی تروریسم» تحلیل میکند و با بررسی نقش گروههای ضدانقلاب، دیدگاه امام خمینی(ره) و امام خامنهای درباره نفی خشونت، و ویژگیهای مردمی و غیرنظامی انقلاب ایران، تصویری متفاوت از الگوی انقلابی ارائه میدهد. در سه فصل بعدی، خشونت در انقلاب فرانسه، شوروی و چین به تفصیل بررسی میشود؛ از کشتارها، اردوگاههای کار اجباری و ترورهای سازمانیافته گرفته تا نقش دینزدایی، کیش شخصیت و تلاش نظامهای انقلابی برای پنهانسازی خشونتها. این مقایسه، خواننده را با تفاوتهای بنیادین در ماهیت و گستره خشونت در این انقلابها مواجه میسازد.
این کتاب را میتوان پژوهشی اثرگذار و مرجع در مطالعات تطبیقی انقلابها دانست که با تمرکز بر یک شاخص مشخص، یعنی خشونت، امکان داوری دقیقتر درباره ماهیت و پیامدهای انقلابها را فراهم میکند. نقطه قوت اصلی کتاب، روشمندی پژوهش، گستره منابع و جسارت در طرح مقایسه میان انقلاب اسلامی ایران و انقلابهای کلاسیک غربی و شرقی است. این اثر برای پژوهشگران علوم سیاسی، تاریخپژوهان، دانشجویان مطالعات انقلاب و همچنین مخاطبانی که به تحلیلهای عمیق و مستند از تحولات بزرگ تاریخی علاقهمندند، بسیار خواندنی و مفید است.
