کتاب پیش رو که با عنوان «درس های مکاسب(کتاب البیع)» به رشته تحریر درآمده، برگرفته از درس های پربار و شاگردپرور فقیه عالی مقام و استاد برجسته حوزه های علمیه، حضرت آیت الله حاج سید حسن مرتضوی است که دوره های متعدد در حوزه علمیه نجف اشراف و مشهد مقدس در جمع صدها نفر از طلاب و فضلا ارائه شده است.
عمق، دقت علمی و تسلط فوق العاده بر مباحث، بیان شیوا، رسا و دلنشین، دسته بندی بدیع و ابتکاری، همراه با ذکر مثال های متعدد و کاربردی، از ویژگی های بی بدیل درس های استاد بود که خاطره شیرین آن در خاطر شاگردان ماندگار شده است.
جلد اول و دوم و سوم این مجموعه به «کتاب البیع» و جلد چهارم و پنجم آن به «کتاب الاخیارات» اختصاص دارد.
جلد اول کتاب «درس های مکاسب(کتاب البیع)» در هفت بخش تنظیم شده که معنای لغوی و اصطلاحی بیع، معاطات، تنبیهات معاطات، عقد بیع، احکام مقبوض به عقد فاسد و شروط متعاقدین، عناوین بخش های این جلد را تشکیل می دهد.
جلد دوم در 9 بخش تألیف شده است که از بخش هشتم تا شانزدهم این اثر سه جلدی را شامل می شود؛ عناوین این جلد مشتمل بر بیع فضولی، اجازه و ردّ، ولایت أب و جد، ولایت فقیه، ولایت عدول مؤمنین، بیع عبد مسلم به کافر، شروط عوضین، طلقیت و بیع الوقف است.
جلد سوم این اثر، در 10 بخش تدوین شده است که از بخش هفدهم تا بیست و ششم را در بر می گیرد؛ عناوین بخش های این جلد عبارتند از: صور جواز بیع وقف، عدم جواز بیع اُمّ ولد، بیع رهن، بیع عبد جانی، قدرت بر تسلیم، عدم به مقدار ثمن و مثمن، اِندار برای ظروف، استحباب تفقّه در تجارت، تلقی رکبان و غیره، و احتکار طعام.
