کتاب «آوینی پاسخ میدهد»، مجموعۀ گفتارها و نوشتارهای مرحوم سیدمرتضی آوینی است که طی سالهای ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۱ در پاسخ به پرسشها و شبهات مخاطبان نشریۀ سوره و دیگر مجلات منتشر شده است. این اثر، بازتابدهندۀ بخش مهمی از دغدغههای فکری و فرهنگی دوران پس از جنگ تحمیلی است که نویسنده در آن، با رویکردی کاملاً متعهد و انقلابی، به تبیین مبانی فکری نظام جمهوری اسلامی و پاسخ به چالشهای نظری و عملی آن در عرصههای مختلف میپردازد. سبک نوشتار، صریح، استدلالی و در عین حال سرشار از شور ایمانی و انقلابی است.
محتوای کتاب، گردآوری شده از پاسخهای مفصلی است که نویسنده به پرسشهایی در موضوعات بسیار متنوعی همچون هنر، سینما، مهدویت، مبانی حکومت دینی، روشنفکری، غربزدگی، زنان و انقلاب اسلامی ارائه کرده است. ساختار کتاب به صورت پرسش و پاسخ، خواننده را با فضای گفتمانی و چالشهای فکری آن دوره آشنا میسازد و موضع بیکم و کاست نویسنده را در قبال مسائل مختلف نشان میدهد. از خلال این پاسخها، مفاهیم کلیدی اندیشۀ نویسنده مانند «حکمت انسی»، «هنر قدسی»، «تمدن غرب» و «تمدن اسلامی» به تدریج شکل میگیرد و خواننده با منظومۀ فکری منسجم و نقادانۀ او مواجه میشود. این اثر بیش از آنکه یک کتاب آموزشی خطی باشد، سندی از یک گفتگوی پویا و گاه تند در فضای فرهنگی ایرانِ دهۀ شصت و هفتاد است.
«آوینی پاسخ میدهد» به عنوان یکی از مهمترین منابع برای شناخت ابعاد فکری سید مرتضی آوینی و همچنین درک بخشی از تاریخ فرهنگی و گفتمانی دهۀ شصت و هفتاد ایران محسوب میشود. اهمیت این کتاب، نه در ارائهای ادبی یا روایی، بلکه در صراحت لهجه، عمق تحلیل و وفاداری بیقید و شرط نویسنده به مبانی انقلاب اسلامی است که آن را به متنی شاخص در حوزۀ اندیشۀ انقلابی-اسلامی تبدیل کرده است. این کتاب بیشتر برای پژوهشگران حوزۀ اندیشه و فرهنگ انقلاب اسلامی، دانشجویان علوم سیاسی و جامعهشناسی، و کلیۀ علاقهمندان به مباحث نظری مرتبط با حکومت دینی، هنر متعهد و نقد غرب، منبعی ارزشمند و چالشبرانگیز به شمار میآید.
