کتاب «بوستان به مثابت سیاستنامه» اثری پژوهشی است که به تحلیل جنبههای حکمرانی، اخلاق سیاسی و آموزههای سیاستمدارانه در مثنوی بوستان سعدی میپردازد. این کتاب، بوستان را نه صرفاً بهعنوان یک شاهکار ادبیِ اخلاقمحور، بلکه متنی غنی و ساختاریافته در حوزۀ فلسفۀ سیاسی و آیین کشورداری مورد کاوش قرار میدهد. نویسنده با رویکردی میانرشتهای، مفاهیم کلاسیک ادبیات فارسی را در چارچوب نظریات سیاسی مدرن بررسی میکند و نشان میدهد چگونه سعدی حکمت عملی و تجربیات اجتماعی خود را در قالب حکایات منظوم و پندهای اخلاقی عرضه کرده است. این اثر برای علاقهمندان به ادبیات کلاسیک فارسی، فلسفۀ سیاسی اسلامی-ایرانی و نیز مطالعات میانرشتهای جذابیت دارد.
در این اثر، محقق با واکاوی دقیق ابیات و حکایات بوستان، مفاهیمی چون عدالت، رعیتپروری، تدبیر امور مملکت، اخلاق حاکم و رابطۀ دین و دولت را استخراج و نظاممند میکند. کتاب نشان میدهد سعدی چگونه از طریق شخصیتپردازیهای نمادین، گفتوگوهای خیالی و موقعیتهای اخلاقمحور، الگویی آرمانی و در عین حال عملی از حاکم دادگر و نظام سیاسی مطلوب را ترسیم میکند. نویسنده به تحلیل مباحثی مانند منشأ قدرت، مشروعیت حکومت، وظایف پادشاه در قبال مردم و مصلحتاندیشی در عرصۀ سیاست میپردازد و پیوند این مفاهیم را با سنتهای فکری پیش از خود نشان میدهد. این تحلیلها خواننده را به تأمل در اندیشۀ سیاسی نهفته در یکی از مشهورترین متون ادبیات فارسی وامیدارد.
«بوستان بهمثابت سیاستنامه» پژوهشی نوآورانه در حوزۀ مطالعات سعدیشناسی و اندیشۀ سیاسی ایران پس از اسلام ارزیابی میشود. ارزش اصلی این کتاب در شکستن مرزهای سنتی بین ادبیات و علوم سیاسی و ارائه خوانشی نظاممند از بوستان بهمثابه یک متن سیاسیِ آموزشی است. این اثر میتواند برای پژوهشگران حوزۀ اندیشۀ سیاسی، دانشجویان ادبیات فارسی و علوم سیاسی، و نیز علاقهمندان به بازخوانی میراث فکری ایران مفید باشد. این کتاب مسیری تازه برای درک ابعاد کمترشناختهشدۀ آثار کلاسیک فارسی میگشاید و گواهی بر غنای اندیشگی این متون است.
