کتاب «کالبدشکافی سیاست انگلیسیها در ایران» اثری پژوهشی و مستند است که به بررسی تاریخی و تحلیلی سیاستهای بریتانیا در قبال ایران از آغاز قرن نوزدهم تا سال ۲۰۱۲ میلادی میپردازد. این کتاب بر پایه مقالات ارائهشده در همایش بینالمللی «کالبدشکافی سیاست انگلیسیها» تدوین شده و حاصل هماندیشی جمعی از پژوهشگران تاریخ معاصر است. اثر حاضر با تمرکز بر تحول اهداف و شیوههای نفوذ انگلیس، نشان میدهد چگونه روابطی که در ابتدا ماهیتی صرفاً تجاری داشت، بهتدریج به مداخلههای سیاسی، امنیتی و فرهنگی عمیق در ایران انجامید.
کتاب مجموعهای از جستارهای متنوع و درعینحال بههمپیوسته را دربرمیگیرد که ابعاد مختلف سیاست استعماری انگلیس را واکاوی میکند. از بررسی اقدامات انگلیسیها در تالش، بلوچستان و اختلافات مرزی گرفته تا نقش مطبوعات در افشای توطئهها در نهضت ملی شدن نفت، عملکرد رادیو بیبیسی در جریان انقلاب اسلامی، سیاست زبانی بریتانیا در به حاشیه راندن زبان فارسی و حتی نقشآفرینی این کشور در تحولات پس از انقلاب اسلامی، همگی با تکیه بر اسناد تاریخی و تحلیلهای مستند بررسی شدهاند. تنوع موضوعی مقالات، امکان ترسیم تصویری جامع از الگوهای مداخله، نفوذ نرم و سخت، و سازوکارهای اثرگذاری انگلیس بر ساختار سیاسی و اجتماعی ایران را فراهم میآورد.
«کالبدشکافی سیاست انگلیسیها در ایران» را میتوان اثری مرجع برای مطالعه تاریخ مداخلات خارجی در ایران دانست. نقطه قوت اصلی کتاب، اتکای آن به اسناد، رویکرد تحلیلی و پرهیز از روایتهای سطحی یا صرفا احساسی است؛ بهگونهای که مخاطب با شبکهای پیچیده از منافع، راهبردها و پیامدهای بلندمدت سیاست انگلیس مواجه میشود. این اثر بهویژه برای دانشجویان تاریخ، پژوهشگران علوم سیاسی، فعالان فرهنگی و همه علاقهمندان به فهم ریشههای تاریخی تحولات معاصر ایران، منبعی قابل اعتماد و تأملبرانگیز بهشمار میآید.
