کتاب «عملیات بانکداری: الگوی مطلوب و قانون متناسب با آن» پژوهشی جامع و دقیق در حوزه بانکداری اسلامی است که با رویکردی فقهی-حقوقی به تبیین و طراحی الگویی ایدهآل برای نظام بانکی بدون ربا میپردازد. این اثر صرفاً به نقد ساختار موجود بسنده نکرده، بلکه با درک عمیق از مبانی فقه معاملات و الزامات اقتصادی نوین، کوشیده است تا چارچوبی نظاممند و کارآمد را پیشنهاد دهد که همزمان با موازین شرعی انطباق داشته باشد و توان پاسخگویی به نیازهای پیچیده مالی عصر حاضر را نیز دارا باشد. نویسنده با عبور از توصیف صِرف، وارد عرصه طراحی و ارائه مدلی ایجابی میشود که هسته مرکزی این پژوهش را تشکیل میدهد و آن را از بسیاری از آثار مشابه متمایز میسازد.
نویسنده پس از واکاوی انتقادی الگوهای رایج بانکداری اسلامی و اشاره به کاستیها و چالشهای پیشروی آنها، به تدوین الگوی مطلوب خود اقدام میکند. این الگو با محوریت قراردادهای مشارکتی (بهویژه مضاربه) و اجتناب از شبهه ربا و غرر، سعی در بازتعریف رابطه بانک با سپردهگذاران و متقاضیان تسهیلات دارد. تأکید بر شفافیت، تقسیم واقعی سود و زیان، و تلفیق نگاه فقهی با اصول مدیریت مالی و ریسک، از ویژگیهای بارز الگوی پیشنهادی است. همچنین نویسنده به تبعات قانونی الگوی خود توجه ویژهای نشان داده و پیشنهادهایی برای اصلاح یا تدوین قوانین و مقررات متناسب ارائه میدهد تا بستر حقوقی لازم برای اجراییسازی این الگو فراهم گردد.
این کتاب بهعنوان مرجعی اصیل و پیشرو در ادبیات بانکداری اسلامی ایران، مورد توجه خاص اندیشمندان، حقوقدانان، اقتصاددانان و سیاستگذاران حوزه پولی و بانکی قرار گرفته است. اثر یادشده با پرهیز از کلیگویی و ارائه راهکارهای عملیاتی، گامی بلند در مسیر تحقق بانکداری اسلامی ناب محسوب میشود. اگرچه پیچیدگی ذاتی موضوع و فنیبودن مباحث، مطالعه آن را برای عموم دشوار میسازد، اما برای پژوهشگران و متخصصانی که دغدغه تحول جدی در ساختار بانکی کشور را دارند، مطالعهای ضروری و الهامبخش به شمار میآید.
