کتاب «دکتر شیخ: احوال و آثار محمدعلی شیخ: یادگار ماندگار علامه شوشتری» اثری پژوهشی و مستند است که به کوشش علی صادقزاده وایقان، به شرح زندگی، شخصیت علمی و میراث تحقیقی محمدعلی شیخ (متوفی ۱۳۸۵ ش) میپردازد. این اثر، دکتر شیخ را بهعنوان یکی از برجستهترین شاگردان و وارثان علمی علامه سیدعبدالله شوشتری (از علمای نامدار حوزه نجف) معرفی میکند و بر جایگاه او بهعنوان محققی دقیقنگر، نسخهشناس و مصحح متون کهن اسلامی و شیعی تأکید دارد. کتاب با تمرکز بر تتبع و تعمیق او در علوم رجالی، حدیثی و تاریخی، تصویری جامع از این چهرهٔ کمترشناختهشده، اما تأثیرگذار در مطالعات اسلامی معاصر ارائه میدهد.
کتاب به تفصیل به آثار و خدمات علمی دکتر محمدعلی شیخ میپردازد و مهمترین دستاوردهای پژوهشی او را در حوزههای تصحیح، تحقیق و تعلیق بر متون اصیل حدیثی و تاریخی برمیشمارد. از جمله این آثار میتوان به مشارکت عمیق او در تصحیح و تحقیق کتاب گرانسنگ «قاموس الرجال» تألیف استادش، علامه شوشتری، و نیز تحقیق بر «تفسیر القمی» و «تفسیر فرات الکوفی» اشاره کرد. نویسندهٔ کتاب، با واکاوی این آثار، روش تحقیق دقیق، احتیاط علمی و وسعت اطلاعات رجالی و کتابشناختی دکتر شیخ را تحلیل کرده و نقش او را در احیای متون کهن و معتبر به جامعهٔ علمی پررنگ میسازد.
این اثر بهعنوان یک منبع تحقیقی معتبر، تنها به معرفی آثار بسنده نکرده و با بررسی خاطرات، مشاهدات همعصران و اسناد باقیمانده، تلاش کرده است تصویری زنده و ملموس از اخلاق علمی، سلوک فردی و دغدغههای فرهنگی این محقق تقدیم کند. کتاب «دکتر شیخ» از این منظر، هم یادگاری مکتوب برای یکی از خادمان گمنام فرهنگ شیعی است و هم الگویی عملی برای پژوهشگران جوان که نشان میدهد چگونه میتوان در سایهٔ استادی بزرگ و با تواضع علمی، میراثی ماندگار آفرید. این اثر برای علاقهمندان به تاریخ علم، حوزههای علمیه معاصر و مطالعات اسلامی، منبعی ارزشمند و روشنگر محسوب میشود.
