کتاب «روشها و آداب تدریس از منظر قرآن و حدیث» پژوهشی اصیل و کاربردی در حوزه علوم تربیتی اسلامی و متدولوژی تعلیم و تربیت است. این اثر با هدف استخراج و تنظیم الگویی جامع از روشهای تربیتی برگرفته از منابع اصیل اسلامی، یعنی قرآن کریم و روایات معصومان(ع)، تألیف شده است. کتاب حاضر، حاصل رساله دکتری مؤلف و برگزیده پانزدهمین همایش کتاب سال حوزههای علمیه در سال ۱۳۹۴ شناخته شده است. این کتاب با پرهیز از تکرار مطالب موجود و تمرکز بر روششناسیِ مستند به نصوص دینی، درصدد ارائهای نظاممند و نو از فنون تعلیم است تا خلأ موجود در منابع اصیل تربیت اسلامی را پر کند.
ساختار کتاب «روشها و آداب تدریس از منظر قرآن و حدیث» بر پایهای منطقی و گامبهگام طراحی شده است. مؤلف در فصول ابتدایی، به تبیین مفاهیم بنیادین مانند روش، آداب، تدریس و تعلیم از منظر لغوی و اصطلاحی پرداخته و جایگاه والای معلم و متعلم را در منظومه فکری اسلام ترسیم میکند. سپس با استفاده از روشی تحلیلی-استنباطی و با رجوع مستقیم به آیات قرآن کریم و احادیث معتبر، به استخراج، دستهبندی و تحلیل روشهای گوناگون تدریس میپردازد. در این میان، روشهایی چون روش تمثیل، روش پرسش و پاسخ، روش مشارکتی، روش الگویی و روش عاطفی-ترغیبی با ذکر نمونههای عینی از آیات و روایات، به تفصیل بررسی شدهاند. فصل پایانی کتاب به آداب و فضایل اخلاقی معلم و متربی اختصاص یافته و مؤلف بر این نکته تأکید دارد که کارآمدی هر روش آموزشی، در گرو رعایت آداب اخلاقی و معنوی حاکم بر فرآیند تعلیم و تربیت است. این کتاب، با پیوند دادن نظریههای تربیتی به مستندات نقلی، خواننده را به تأمل در باب نظام تربیتی منسجم و بومی مبتنی بر جهانبینی اسلامی دعوت میکند.
کتاب «روشها و آداب تدریس از منظر قرآن و حدیث» بهدلیل رویکرد منبعمحور و نوآورانه خود، بهسرعت به یکی از منابع معتبر و مبنایی در رشته علوم تربیتی اسلامی تبدیل شده است. این اثر، مورد تحسین صاحبنظران حوزه تعلیم و تربیت قرار گرفته و در منابع دانشگاهی و مقالات علمیپژوهشی، بهکرات بهعنوان یک مرجع علمی مورد استناد واقع میشود. نقاط قوت اصلی کتاب را میتوان در دقت علمی در استناد به متون اولیه دینی، طبقهبندی منظم روشها، و بیان روان و آموزشی مطالب خلاصه کرد. این کتاب نهتنها برای طلاب علوم دینی، دانشجویان و استادان رشتههای علوم تربیتی، روانشناسی و معارف اسلامی ضروری است، بلکه برای برنامهریزان درسی، مربیان تربیتی و تمامی دستاندرکاران عرصه آموزش و پرورش که به دنبال غنیسازی فرآیند یاددهی-یادگیری با استفاده از گنجینه معارف اسلامی هستند، اثری بسیار ارزشمند و کاربردی محسوب میشود.
