کتاب «هندسه دینشناسی: نظریهای در نسبت جامعیت، تخصص و تمحض با تطبیق بر نظام فکری علامه آیتالله حسنزاده آملی» اثری پژوهشی و نظری در حوزه معرفت دینی و علوم اسلامی است که برای اولین بار نسبت میان سه مقوله بنیادین جامعیت، تخصص و تمحض را در چارچوب نظام فکری علامه حسنزاده آملی بازخوانی و تبیین میکند. نویسنده در این اثر تلاش کرده است تا پاسخی نظری و بدیع به پرسشی کهن درباره اینکه آیا عالم دینی باید بهدنبال جامعیت مطلق باشد یا به تخصص و تمحض گرایش یابد، ارائه دهد و نشان دهد که این سه در عرض یکدیگر بیمعنا هستند و تنها در طول و نسبت به هم، معنا مییابند. در این راستا، مؤلف با بهرهگیری از مباحث هستیشناختی، مبانی دینشناسانه و تحلیل سیالیت علوم اسلامی مبتنی بر قرآن کریم، نظریهای نوین در هندسه دینشناسی مطرح میسازد.
نویسنده ساختار مفهومی هندسه دینشناسی را در قالب چهار سفر معرفتی (اسفار اربعه) طرح میکند: «از قرآن به علوم اسلامی»، «از علوم اسلامی به علم اسلامی» (یکپارچگی دانشی)، «از علم اسلامی به قرآن» و «از قرآن کریم به حقیقت قرآن». این چارچوب نشانگر سیر و تطور معرفت دینی از مبادی وحیانی تا نظام علمی و بازگشت به منبع وحی است که علوم دینی را نه بهصورت مجزا بلکه بهمثابه یک دستگاه فکری منسجم میبیند. مفاهیمی چون طهارت قلب در فهم دین، منطق وحی، زبان ولایت و اجتهاد بهمثابه شرط لازم دینپژوهی از ارکان اساسی در فهم و تعمیق علوم دینی هستند و مبنای این نظریه تلقی میشوند.
کتاب «هندسه دینشناسی» از حیث نوآوری نظری و یکپارچگی میان سنتهای معرفتی و مباحث معاصر دینشناسی اثری قابلتوجه در مباحث علوم دینی و فلسفه دین به شمار میآید. این اثر میتواند برای پژوهشگران علوم اسلامی، دینپژوهان، طلاب حوزه و دانشجویان رشتههای الهیات و فلسفه دین منبعی ارزشمند باشد، زیرا فراتر از یک بحث صرفاً آکادمیک، به بازاندیشی نسبت میان جامعیت و تخصص در ساحت دین میپردازد و به نسبتهای عمیق معرفتی و روششناختی آن توجه دارد.
