کتاب «فقر: ضابطه حرکت بر صراط مستقیم»، اثری در حوزه بازخوانی مفاهیم بنیادین دین در بستر نیازهای فکری و اجتماعی جامعه معاصر، و برگرفته از مجموعه سخنرانیهای نویسنده در سالهای آغازین پس از پیروزی انقلاب اسلامی است. پرداختن کتاب به مفهوم «فقر» نهبهمعنای اقتصادی بلکه بهمثابه شاخصی معرفتی و وجودی در حرکت انسان مؤمن، از ویژگیهای برجسته آن به شمار میرود.
کتاب بر مبنای تبیین ضوابط حرکت بر صراط مستقیم سامان یافته است؛ ضوابطی که نویسنده آنها را در امتداد زهد اسلامی، توکل، اعتقاد به قضا و قدر، خلوص نیت و در نهایت «فقیر شدن» در برابر خداوند معرفی میکند. روایت اثر از شخصیت و اندیشههای شهید دیالمه به خواننده نشان میدهد که او پیش از آنکه در پی ارائه شعارهای رایج روز باشد، بر آن بوده تا شاخصهایی عینی، قابل سنجش و قابل انتقال برای تربیت دینی نسل جوان طراحی و تبیین کند. نقد جریانهای فکری انحرافی و التقاطی، تلاش برای بازشناسی مفاهیم اصیل اسلامی و بازطرح دغدغههای معرفتی در سطح دانشگاهی از جمله محورهای محتوایی کتاب است که آن را به اثری قابلتامل در عرصه هویت دینی معاصر تبدیل میکند.
این اثر از حیث اثرگذاری فکری برای مخاطبانی ارزشمند است که دغدغه فهم دقیق دین، شناخت انحرافات فکری و بازیابی شاخصهای اصیل حرکت دینی را دارند. این کتاب به دلیل صراحت، دقت در معیاردهی و رویکرد تربیتی آن، مورد توجه پژوهشگران اندیشه اسلامی، فعالان فرهنگی و علاقهمندان به زندگی و آراء شهید عبدالحمید دیالمه قرار گرفته است.