کتاب «آثار گفتار نیک و بد در قرآن و حدیث» اثری تخصصی در حوزه علوم قرآن و حدیث و اخلاق اسلامی است که به بررسی جامع جایگاه، اهمیت و پیامدهای گفتار از منظر متون دینی میپردازد. این کتاب بهعنوان یک منبع درسی و پژوهشی معتبر در مراکز حوزوی و دانشگاهی مورد توجه قرار گرفته، و با روشی تحلیلی-توصیفی، گسترهٔ وسیعی از آیات قرآن کریم و روایات معصومان (علیهمالسلام) را دربارهٔ آداب گفتار، آثار دنیوی و اخروی سخن نیک و زیانهای ناشی از سخنان نادرست، مورد واکاوی قرار میدهد و برای پژوهشگران علوم اسلامی و علاقهمندان به اخلاق کاربردی، منبعی ارزشمند محسوب میشود.
این اثر در شش فصل اصلی تنظیم شده است. نویسنده در فصول ابتدایی به تبیین مفاهیم پایهای مانند تعریف «کلام»، «قول» و «قول سدید» در قرآن میپردازد و جایگاه گفتار را بهعنوان یکی از محورهای اصلی تعالی یا سقوط انسان معرفی میکند. در ادامه، با استناد به انبوهی از آیات و روایات، آثار مثبت گفتار نیک -همچون جلب رضایت الهی، استحکام روابط اجتماعی، افزایش روزی و حتی تأثیر بر طول عمر- و در مقابل، پیامدهای مخرب گفتار باطل و گناهانی مانند غیبت، تهمت، دروغ و سخنچینی را با دقت بررسی میکند. یکی از نقاط قوت کتاب، پرداختن به مبانی روانشناختی و جامعهشناختی گفتار از نگاه دین است؛ برای نمونه، تحلیل رابطهٔ «قلب» و «زبان» و تأثیر گفتار بر سلامت روح یا بررسی نقش سخن درستی و امانتداری در کلام، در ایجاد اعتماد اجتماعی.
«آثار گفتار نیک و بد در قرآن و حدیث» بهدلیل روشمندی، استناد گسترده به منابع اولیه (قرآن و کتب حدیثی معتبر) و پرهیز از کلیگویی، از سوی منتقدان و صاحبنظران بهعنوان اثری پژوهشی و اخلاقمحور مورد تحسین قرار گرفته است. این کتاب نهتنها منبعی آموزشی برای دروس مرتبط در مقطع کارشناسی ارشد و دکترای رشتههایی مانند علوم قرآن و حدیث، فقه و اخلاق است، بلکه برای مبلغان دینی و تمامی علاقهمندان به سبک زندگی اسلامی که خواهان تنظیم روابط خود بر اساس معیارهای دینی هستند، راهنمایی عملی به شمار میآید. تأکید کتاب بر مسئولیتپذیری اخلاقی فرد در قبال گفتار و تبیین آثار ملموس آن در دنیا و آخرت، موجب شده تا در فضای علمی کشور بهعنوان پژوهشی مؤثر در ترویج اخلاق ارتباطی شناخته شود.
