کتاب «خوانش بوطیقایی نمایش ایرانی براساس آرای فارابی و پورسینا» پژوهشی تخصصی در حوزه نمایش و تئاتر ایرانی است که از منظر نظریه بوطیقا به تبیین ساختار و اصول نمایش در سنت ایرانی میپردازد. این اثر تلاش میکند دیدگاههای دو فیلسوف کلاسیک اسلامی، ابونصر فارابی و ابنسینا، را در چارچوب بوطیقای ارسطویی در مقام نظریهپردازی درباره هنر نمایش تطبیق دهد و نشان دهد چگونه این آرای فلسفی میتوانند زمینهای بوطیقایی برای فهم ریشهها و ساختار نمایش ایرانی فراهم کنند. کتاب در حوزه مطالعات نمایشی و فلسفه هنر قرار دارد و برای مخاطب پژوهشگر در هنرهای نمایشی و فلسفه هنری جذاب خواهد بود.
نویسنده با بررسی رسالهها و آثار فلسفی فارابی و پورسینا، به شناسایی و بسط مفاهیم بوطیقایی در آثار آنان میپردازد و سپس این مفاهیم را به نمایش ایرانی تعمیم میدهد. نویسنده تلاش میکند نشان دهد که دیدگاههای این دو فیلسوف اسلامی درباره هنر، شعر و نمایش چگونه با آموزههای بوطیقای ارسطو همپیوند میشود و چه راهکارهایی برای تحلیل نمایش ایرانی فراهم میآورد. موضوعات کلیدی شامل مفهوم ساختار در نمایش، نقش ذهن شاعرانه و بازیگرانه، و نسبت بین متن نمایشی و مخاطب است؛ همچنین کتاب به تحلیل تطبیقی میان فلسفه هنر در سنت اسلامی و اصول بوطیقای کلاسیک میپردازد. این رویکرد تطبیقی باعث میشود خوانش نمایش ایرانی نه صرفاً تاریخی یا توصیفی، بلکه در چارچوب یک نظریه زیباییشناختی و فلسفی قرار گیرد.
این اثر به تقاطع فلسفه اسلامی و نظریههای بوطیقا توجه کرده است. با توجه به اینکه پژوهشهای پیشین در نمایش ایرانی غالباً تاریخی یا توصیفی بودهاند، تمرکز بر آموزههای فارابی و پورسینا و تطبیق آنها با بوطیقای ارسطویی تازهسازی معرفتی در تحلیل نمایش ایرانی فراهم میکند. این کتاب میتواند بهعنوان مرجع برای پژوهشگران و دانشجویان فلسفه هنر، نمایش و مطالعات فرهنگی مورد استفاده قرار گیرد و به توسعه مطالعات نظری در هنر ایرانی کمک کند. مخاطب هدف این کتاب عمدتاً پژوهشگران، استادان و دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی است که به بنیانهای نظری و فلسفی هنر نمایش و تطبیق سنتهای فلسفی با نظریههای بوطیقا علاقهمند باشند.
