ایران در دوره اول قاجار، همزمان با تزار روس و امپراتوری عثمانی و انگلستان مواجه بود. از همه مهمتر هجوم هدفمند غرب صنعتی بعد از مدتی امان را از مردم و حکومت قاجار گرفته بود. در داخل به دلایلی از جمله ضعف و خودکامگی قاجار، ایرانیان دچار نوعی فقر مادی و سیاسی مزمن شدهبودند. در این اوضاع علمای شیعه ضمن دستگیری از مردم در برابر ظلم قاجار و حکام محلی، از ساختار ظاهری حکومت قاجار حمایت، و در برابر تهاجم بیگانگان و منحرفان در نظر و عمل مقاومت میکردند. آنها با تدوین فقه حکومتی، ضمن مقابله با جریانهای انحرافی و مبلغان مسیحی، عملا وارد فعالیتهای اجتماعی و سیاسی شدند و توانستند ضمن ایجاد وحدت ملی، نمایی از حکومت ولایی در عصر غیبت را به نمایش بگذارند.