کتاب «بدایة علم الاصول» متنی آموزشی و تبیینی در حوزه علم اصول فقه است که بهعنوان مقدمهای نظاممند برای فهم مبانی و قواعد استنباط احکام شرعی عرضه شده است. این اثر در زمره کتابهای آموزشی برای طلاب، دانشجویان و پژوهشگران رشته معارف اسلامی قرار میگیرد و با زبان تنظیمشده برای مخاطب فارسیزبان تلاش دارد اصول و قواعدی را که به استنباط حکم از ادله شرعی میانجامد، روشن سازد. علم اصول، دانشی است که قواعد و ضوابط استخراج احکام شرعی از منابع معتبر را تبیین میکند و بهعنوان زیربنای فقه شناخته میشود؛ این کتاب در همین چهارچوب، مفاهیم کلیدی این دانش را معرفی، طبقهبندی و تشریح میکند.
در این کتاب، مباحث بنیادین علم اصول فقه بهصورت منسجم و تحلیلی مطرح میشود. ابتدا تعریف علم اصول و موضوع آن بررسی میگردد، سپس قواعد و مبادی استنباط احکام شرعی از منابعی مانند قرآن، سنت، اجماع و عقل بیان میشود، و در ادامه، مباحثی چون حجیت ادله، تقسیمات احکام شرعی و نقش «عنصر مشترک» در فرایند استنباط بهتفصیل شرح داده میشود. مفاهیم اصولی مانند موضوع علم، مفهوم حکم شرعی و تقسیمبندی اقسام آن از مباحثی است که معمولاً در این نوع متون آموزشی مطرح میشود تا خواننده بتواند چارچوب نظری علم اصول را درک کند.
این کتاب بهمثابه یک متن مقدماتی درباره علم اصول برای کسانی که آشنایی مقدماتی با فقه و استنباط شرعی دارند، میتواند نقش مؤثر و روشنگری ایفا کند. با توجه به ساختار تحلیلی و مرحلهبهمرحله ارائه مطالب، برای مخاطبان هدفی چون طلاب سطح متوسط حوزه و دانشجویان رشته معارف اسلامی مناسب است؛ زیرا مباحث کلیدی و پایهای اصول فقه را بهصورت روشن و قابل فهم عرضه میکند.