کتاب «مدارس کلامی شیعه» اثری در حوزه کلام اسلامی است که به بررسی تاریخی و هویتی تأملات کلامی در سنت فکری شیعه میپردازد. این اثر تلاش میکند تصویری جامع و تحلیلی از مدارس مختلف کلامی شیعه ارائه دهد و به سؤالات بنیادین درباره اصالت و پویایی این سنت پاسخ دهد، بهگونهای که خواننده بتواند جایگاه کلام شیعی را در میان مکاتب کلام اسلامی بهتر بشناسد. در این کتاب، نویسنده به نقد دو نظریه مهم درباره کلام شیعه، یعنی دیدگاه وامداری از کلام معتزلی و نظریه افول کلام شیعی در مواجهه با فلسفه میپردازد و از اصالت و تداوم آن دفاع میکند. موضوع کتاب شامل معرفی و تحلیل مدارس مهم کلامی در جغرافیای شیعی از مدینه تا شهرهای مهم جهان اسلام است که با هدف نشان دادن خدمات، نقاط قوت، آسیبها و کاستیهای آنها تدوین شده است.
نویسنده با رویکردی پژوهشی و استدلالی، به سیر تطور کلام شیعی از آغاز تاریخی آن تاکنون میپردازد. این تحلیل به معرفی مدارس مختلف کلامی مانند مدرسه مدینه، کوفه، بغداد، ری، نجف، جبل عامل، شیراز، خراسان و دیگر مراکز علمی میانجامد و ویژگیهای هر یک را بازگو میکند. همچنین، کتاب متکلمان برجسته، آثار مهم و نقش آنها در روند شکلگیری و گسترش کلام شیعی را بررسی میکند، در حالی که تلاش دارد بیطرفانه به چالشها و نقدهای وارده بر این سنت واکنش نشان دهد. چنین رویکردی برای مخاطبانی که میخواهند فهم دقیقتری از منطق فکری و مباحث عقیدتی در میان شیعیان داشته باشند، بسیار راهگشا است.
«مدارس کلامی شیعه» یک پژوهش اندیشمندانه و تخصصی در حوزه کلام اسلامی است که برای محققان، طلاب حوزههای علمیه و علاقمندان به مباحث عقیدتی و تاریخی شیعه مناسب است. این کتاب توانسته در بحثهای کلامی معاصر نقشآفرینی کند. بهسبب تمرکز بر تحلیل مدارس و متکلمان کلام شیعه، این اثر برای کسانی که میخواهند درک عمیقتری از دیدگاههای شیعی درباره اصول عقاید، نسبت کلام شیعه با دیگر مکاتب و چالشهای فکری تاریخی داشته باشند، توصیه میشود.
