کتاب «بانوی ملکوت»، با هدف ارائه تصویری مستند از زندگی حضرت فاطمه معصومه(س)، و تبیین جایگاه شهر قم در سنت روایی و نقش تاریخی این شهر در گسترش معارف شیعه نوشته شده است. ساختار کتاب چهار بخشی است و از معرفی اجمالی قم و وضعیت فرهنگی-مذهبی آن آغاز میشود؛ سپس جایگاه حضرت معصومه (س)، نسب ایشان، مسیر هجرت تا قم و شرح وفات و دفن آن حضرت را توضیح میدهد. نویسنده همچنین از کرامات، گزارشهای روایی و نشانههای تاریخی مرتبط با زیارت آن حضرت سخن میگوید و در ادامه، شماری از شخصیتهای برجسته مدفون در قم را معرفی میکند تا فضای تاریخی پیرامون آستان حضرت را کاملتر نشان دهد.
در بخشهای مختلف کتاب، مجموعهای از روایات درباره قم نقل و تحلیل شده و جایگاه این شهر در نگاه امامان شیعه توضیح داده شده است. پس از آن، مباحث مربوط به زندگی حضرت معصومه (س) بهصورت فشرده ارائه میشود؛ از جایگاه خاندان موسی بن جعفر(ع)، حضور «فواطم» بنیهاشم در تاریخ، تا علت سفر حضرت به ایران و روایتهای تاریخی مربوط به رحلت ایشان در قم. بخش قابلتوجهی از کتاب نیز به آثار زیارت، روایات کرامت و نمونههایی از گزارشهای تاریخی درباره توسل مردم به این بانوی بزرگ اختصاص دارد. در پایان، نویسنده به افتخارات علمی قم و چهرههای شاخصی مانند زکریا بن آدم، خاندان اشعری، شیخ صدوق و دیگر بزرگان پرداخته و نقش آنان را در شکلگیری هویت علمی این شهر توضیح میدهد.
«بانوی ملکوت» بهدلیل حجم نسبتاً کم و تنوع موضوعی، برای خوانندگانی که میخواهند تصویری کلی اما مستند از تاریخ قم و زندگی حضرت فاطمه معصومه(س) داشته باشند، کتابی مناسب است. روایتها و نقلهای تاریخی بهصورت ساده و بدون پیچیدگیهای فنی بیان شده و همین باعث میشود کتاب برای طیف گستردهای از مخاطبان قابل استفاده باشد. از طرف دیگر، توجه نویسنده به منابع روایی، اشاره به نمونههای عینی از کرامتها و ثبت بخشهایی از تاریخ اجتماعی قم، کتاب را از یک شرح صرف زندگانی فراتر برده و آن را به گزارشی ترکیبی از تاریخ، فرهنگ زیارت و حافظه دینی شهر تبدیل کرده است. کتاب در مجموع تلاشی است برای تنظیم یک روایت مستند و قابل فهم درباره جایگاه حضرت معصومه(س) و پیوند دیرینه میان حرم ایشان و هویت علمی و مذهبی قم.
